Economie

Europa staat onder druk. Mario Draghi beschrijft in The Future of European Competitiveness (2024) hoe Europa terrein verliest op de Verenigde Staten en China. Europa investeert te weinig in digitalisering, technologie, innovatie en productiviteitsgroei. De Nationale Technologie Strategie (NTS) (2024) en de Kamerbrief Industrie met Focus (Industriebrief, 2025) vertalen die urgentie naar Nederland. De economische ontwikkeling in Flevoland verhoudt zich tot die Europese en nationale ontwikkelingen, immers de uitvoering ligt in de regio’s.

Flevoland heeft de ruimte, de voorwaarden, de sectoren en de schaal die nodig zijn om bij te dragen aan deze Nederlandse en Europese ontwikkel- en innovatieagenda’s. Flevoland staat tegelijkertijd voor een grote maatschappelijke opgave. De provincie groeit hard en er is een woningbouwopgave om 100.000 extra woningen te bouwen. Meer inwoners betekenen meer behoefte aan werk, voorzieningen dichtbij huis en goede bereikbaarheid. Juist daar liggen momenteel knelpunten.

De uitgaande pendel is groot. Veel Flevolanders werken buiten de provincie en dat legt druk op de mobiliteit en de leefbaarheid. De oplossing ligt niet alleen in betere verbindingen naar buiten, maar vooral in meer banen en bedrijvigheid binnen Flevoland zelf. Een leven lang werken en ontwikkelen voor de Flevolander in Flevoland.

Een sterk vestigingsklimaat vraagt meer dan ruimte en bereikbaarheid alleen. Betrouwbare energie- en digitale infrastructuur, (culturele) voorzieningen en goed onderwijs zijn doorslaggevend voor bedrijven die zich willen vestigen of uitbreiden. Zij kiezen voor een omgeving waar talent zich wil ontwikkelen en prettig kan wonen en leven. Door te investeren in cultuur en onderwijs wordt het economische profiel van Flevoland versterkt en worden de voorwaarden voor meer werkgelegenheid in de eigen regio verbeterd.

Digitalisering, Innovatie en Technologie (DIT) zijn belangrijke uitgangsprincipes voor een veerkrachtiger economie. Bedrijven die inzetten op DIT groeien sneller, zorgen voor directe en indirecte werkgelegenheid, goed betaalde banen en toekomstkracht van de Flevolandse economie. Tegelijkertijd vraagt dit om gerichte keuzes over waar en waarin de provincie gaat investeren om de economie van de toekomst te realiseren.

Huidige beleidssituatie en uitvoering

In de ontwerp-Omgevingsvisie Flevoland 2050 wordt gekozen voor vijf krachtige innovatieve economische ecosystemen:

• Agritech
• Hightech
• Slimme Mobiliteit
• Energie
• Maritiem

Elk ecosysteem bouwt voort op de stevige basis die al in Flevoland aanwezig is. Elk ecosysteem sluit aan bij de technologische en economische uitdagingen van deze tijd en richt zich op het verhogen van het toekomstige verdienvermogen van Flevoland.

De huidige vier programmalijnen van het Economische Programma 2023 – 2028 leggen daarvoor een stevige basis. Vanuit 'verdienvermogen mkb' ondersteunt de provincie Flevolandse mkb-ondernemers actief bij groei en innovatie. 'Menselijk en sociaal kapitaal' zet in op een toekomstbestendige beroepsbevolking en het verkleinen van de arbeidsmarktmismatch. 'Toekomstbestendig bedrijfsleven' richt zich op het benutten van digitaliseringskansen en het vergroten van de strategische onafhankelijkheid van economische clusters, onder meer via hergebruik van (kritieke) grondstoffen. Tenslotte richt ‘Ruimtelijke Economie’ zich op werklocaties die passen bij een moderne economie. Het fundament is er. Maar de volgende stap vraagt om meer dan voortbouwen op wat werkt: de brede aanpak van de afgelopen jaren maakt plaats voor gerichte strategische keuzes. De vijf ecosystemen bepalen waar Flevoland zijn energie en middelen op concentreert — in lijn met de keuzes van het Rijk en Europa.

De keuzes uit de ontwerp-Omgevingsvisie vragen om een concrete vertaling. MKB-ondernemers in de vijf ecosystemen worden gericht ondersteund bij innovatievraagstukken die spelen binnen Agritech, Hightech, Slimme Mobiliteit, Energie en Maritiem. Vernieuwing begint bij de ondernemer die een stap verder durft. Die ondernemer heeft het juiste netwerk, de juiste kennis en de juiste omgeving nodig om die stap te zetten. Talentontwikkeling en opleiding sluiten daar direct op aan. Mbo, hogescholen en bedrijfsleven werken samen aan de ontwikkeling van de talent en vaardigheden van Flevolanders, die nodig zijn voor de ontwikkeling van de vijf ecosystemen.

Flevoland kiest bewust voor een ecosysteembenadering waarin de stimulering en ontwikkeling van campus- en clusterlocaties als hotspots van economische groei een belangrijke plek hebben. Plekken waar bedrijven, onderzoekers en/of studenten fysiek samenkomen en elkaar versterken.

Toekomstbestendige werklocaties zijn plekken waar kennis wordt omgezet in productie. Maakindustrie is daarin onmisbaar: innoverende bedrijven moeten ook kunnen produceren, bij voorkeur in directe nabijheid van campussen en clusters. Randvoorwaardelijk zijn water, energie en digitale infrastructuur. Water is essentieel voor industriële processen en bedrijfsvestiging. Flevoland biedt als koploper in windenergie, een duurzame energiebasis, waarbij energie-intensieve bedrijven zich bij voorkeur vestigen nabij energieknooppunten. Zonder hoogwaardige connectiviteit en rekenkracht is een moderne productieomgeving niet mogelijk. De provincie stuurt hier actief op, zodat samenhangende economische ecosystemen ontstaan waarin bedrijven zich vestigen, innoveren, produceren en doorgroeien.

Juridische context en rollen van de provincie

Een provincie vervult een regisserende, verbindende en faciliterende rol. De provincie heeft een belangrijke rol en bevoegdheden om de economische ambities waar te maken. De Omgevingswet (2024) geeft de provincie regie bij opgaven die gemeentegrenzen overstijgen. De Omgevingsverordening borgt ruimtelijke kwaliteit juridisch. De provincie heeft in de ontwerp-Omgevingsvisie zelfbindende richtinggevende en kaderstellende uitspraken (onder andere provinciale belangen) opgenomen. Bij strategische locaties kan de provincie via een projectbesluit zelf de ruimtelijke kaders vaststellen zonder afhankelijk te zijn van gemeentelijke besluitvorming. Hiermee heeft de provincie de instrumenten en de doorzettingskracht om de provinciale ambities te stimuleren en realiseren.

Europese fondsen als EFRO en Horizon Europe bieden aanvullende financiële slagkracht. De provincie positioneert Flevoland actief binnen Europese prioriteiten en zorgt dat regionale ambities aanhaken op Europese programma's. Via subsidies en een revolverend provinciaal investeringsfonds investeert de provincie risicodragend en trekt zij private partijen mee. De inzet van provinciale middelen en bevoegdheden is vastgelegd in de Provinciewet.