Landelijk gebied
De provincie Flevoland werkt vanuit nationale en internationale verplichtingen onder andere op het gebied van water, natuur, klimaat en biodiversiteit aan samenhangende opgaven voor toekomstbestendige landbouw en versterking van biodiversiteit.
De opgaven zijn groot en complex, terwijl de beschikbare middelen en uitvoeringscapaciteit beperkt zijn. Daarbij is de provincie afhankelijk van inzet en uitvoering van maatregelen door anderen, zoals agrarisch ondernemers en terrein beherende organisaties.
Deze opgaven komen samen in een provincie waarbij natuur van wereldklasse tot ontwikkeling is gekomen en er op een innovatieve wijze een grote bijdrage wordt geleverd aan de voedselzekerheid van Noordwest Europa. Met de verdere ruimtelijke opgaven zien we dat de ruimte in Flevoland inmiddels ook beperkt is.
Dat vraagt om afwegingen in een situatie van schaarse ruimte en begrensde middelen, en om samenwerking tussen overheden, agrarisch ondernemers en andere partijen in het gebied waarbij iedere partij vanuit een eigen rol, taak en verantwoordelijkheid een puzzelstukje in handen heeft.
Huidige beleidssituatie en uitvoering
De provincie Flevoland werkt daarom in het landelijk gebied vanuit een aantal samenhangende sturingsprincipes, vastgelegd in de Uitvoeringsaanpak Landelijk Gebied. Deze principes geven richting aan de manier waarop de provincie samen met partners aan de opgaven werkt. Het gaat daarbij om de volgende uitgangspunten:
- Samenwerking in de regio
- Gebiedsgerichte aanpak met regionale prioritering
- Doelsturing in de landbouw
- Innovatie als versneller van transitie/doelbereik
- Datagedreven monitoring en bijsturing
- Strategische inzet van rijks- en Europese middelen
- Provinciale rol en voorbeeldgedrag in uitvoering
Binnen deze werkwijze werkt de provincie langs twee samenhangende, elkaar beïnvloedende en inhoudelijke lijnen. De lijn toekomstbestendige landbouw richt zich op een economisch vitale en toekomstgerichte agrarische sector, in samenhang met veranderingen in bodem, water en klimaat. De lijn versterken van de biodiversiteit loopt via het de onderdelen natuur en stikstof die zich richten op het versterken van natuur en het verminderen van de druk op het systeem, in relatie tot stikstof en andere milieufactoren. De onderdelen bodem en water richten zich op het verbeteren van waterkwaliteit, waterbeschikbaarheid en bodemkwaliteit en op het versterken van een robuust en veerkrachtig systeem.
De uitwerking van deze lijnen vindt plaats in een veranderde landelijke context. Dat neemt niet weg dat de provincie met haar partners zelf de invulling van de opgaven verder vormgeven binnen de beschikbare middelen en bevoegdheden.
De werkwijze krijgt concreet vorm in gebiedsprocessen. Per gebied wordt gekeken naar de opgave, de urgentie en de mogelijkheden voor uitvoering. Daarbij worden regioprofielen en beschikbare gegevens over bodem, water en natuur gebruikt om keuzes te onderbouwen en maatregelen te prioriteren.
De vertaling van beleid naar uitvoering en concrete maatregelen vindt samen met de partners plaats in de gebieden en ligt in de fase waarin de uitvoering van de opgaven verder wordt uitgewerkt. Daarbij worden keuzes gemaakt in prioritering en fasering, omdat niet alle opgaven gelijktijdig kunnen worden opgepakt. De provincie biedt daarbij handvatten voor de uitvoering en ondersteunt dit met monitoring van de voortgang en de ontwikkeling van het systeem.
Juridische context en rol van de provincie
De rol van de provincie in de directe uitvoering is beperkt. De provincie heeft in het landelijk gebied geen eigen agrarische gronden en beheert geen natuurgebieden. De uitvoering ligt daarom grotendeels bij andere partijen, waaronder agrarisch ondernemers en terrein beherende organisaties. De provincie geeft richting via kaders, programmering en samenwerking en draagt bij aan de samenhang en uitvoerbaarheid van de opgaven.
Als kadersteller legt de provincie via beleid, programma’s en provinciale kaders vast hoe de ruimte in het landelijk gebied wordt gebruikt en ontwikkeld en welke voorwaarden gelden voor landbouw, natuur, water en andere functies.
Als regisseur verbindt de provincie opgaven, gebieden en partijen en organiseert zij de afstemming tussen verschillende belangen en ontwikkelingen, zodat maatregelen in samenhang worden voorbereid en uitgevoerd.
Als samenwerkingspartner werkt de provincie samen met gemeenten, het waterschap, het Rijk, agrarisch ondernemers en maatschappelijke organisaties aan de voorbereiding en uitvoering van maatregelen in het landelijk gebied.
Betrokkenen
Agrarisch ondernemers zijn onmisbaar in de dagelijkse praktijk van het landelijk gebied en spelen een belangrijke rol in de uitvoering van de opgaven. Het Landbouw Collectief Flevoland is gesprekspartner namens een breed deel van de agrarische sector en levert een bijdrage aan de uitvoering van de aanpak in het landelijk gebied. Terrein beherende organisaties beheren natuurgebieden en dragen bij aan natuurherstel, beheer en ontwikkeling. De Flevolandse gemeenten en het Waterschap Zuiderzeeland zijn belangrijke partners in de gebiedsgerichte uitvoering en in de afstemming van maatregelen. Maatschappelijke organisaties en inwoners denken mee vanuit hun betrokkenheid bij leefomgeving, landschap en natuur. Het Rijk en Europese Unie bepalen een belangrijk deel van de wettelijke kaders en financiële mogelijkheden. Tot slot de partijen die betrokken zijn bij de intentieverklaring landelijk gebied; zij vormen een brede samenwerking van onder meer gemeenten, het waterschap, terrein beherende organisaties en landbouwpartijen, die zich hebben verbonden aan de gezamenlijke aanpak en uitvoering van de opgaven in het landelijk gebied.
Financieel kader
Voor de uitvoering van de opgaven in het landelijk gebied zijn provinciale middelen beschikbaar, aangevuld met bijdragen van andere overheden en partners. Op dit moment is de financiële ruimte beperkt (incidenteel). Dat vraagt van de provincie om keuzes in prioritering, fasering en inzet van middelen, in relatie tot de samenhang tussen opgaven en de uitvoerbaarheid in de praktijk.
Feiten, cijfers en bronnen
De provincie volgt de voortgang in het landelijk gebied met feitelijke gegevens over onder meer water, bodem en natuur. Deze informatie geeft inzicht in de ontwikkeling van het systeem en ondersteunt de monitoring van de opgaven en de uitvoering.
Feitelijk Flevoland – Kennishub Landelijk Gebied
Dashboard Water, bodem en natuur
Ambitiedocument Landelijk Gebied Flevoland
Visie op landbouw 2050 – Voedsel voor nieuwe generaties
Ontwerp‑Omgevingsvisie Flevoland 2050 – Blik op de toekomst
Laatste update: Juni 2026