Samenleving
Nederland staat voor grote woningbouwopgaven, demografische ontwikkelingen en toenemende druk op voorzieningen en dat vraagt ook om keuzes over leefbaarheid, sociale samenhang en brede welvaart. Voor Flevoland speelt deze opgave in een uitzonderlijke schaal.
In de ontwerp-Omgevingsvisie is uitgegaan van de toevoeging van ongeveer 100.000 woningen tot 2050, boven op de huidige woningvoorraad van ongeveer 190.000 woningen. Dit betekent een groei van meer dan 50 procent. Deze sterke groei maakt het voor Flevoland extra belangrijk om niet alleen vanuit woningbouw te redeneren, maar vanuit de vraag wat nodig is om bij deze ontwikkeling als samenleving in balans te blijven.
Flevoland richt zich daarom op het versterken van een vitale samenleving, waarin woningbouw samengaat met voldoende voorzieningen, sociale cohesie, gezondheid, participatie en inclusie. Het uitgangspunt daarbij is brede welvaart: niet maximale groei, maar maximale bloei. Flevoland verbindt sociale ontwikkelingen expliciet met ruimtelijke en economische keuzes en vormt daarmee een randvoorwaarde voor de toekomstige ontwikkeling van Flevoland.
Huidige beleidssituatie en uitvoering
De provincie Flevoland werkt aan de opgave samenleving vanuit het perspectief van een vitale samenleving, zoals opgenomen in de Startnotitie Sociale Agenda. Deze inzet wordt uitgewerkt in de Sociale Agenda, die richting geeft aan de provinciale rol bij het versterken van de sociale basis, in samenhang met wonen, gezondheid, onderwijs, participatie en ruimtelijke inrichting.
De provincie benadert het onderwerp ‘samenleving’ nadrukkelijk als een integrale opgave. Daarbij gaat het onder meer om:
- Sociale cohesie: het versterken van de sociale basis in wijken en dorpen;
- Gezondheid en welzijn: het bevorderen van gezondheid en welzijn;
- Inclusie en participatie: het stimuleren dat iedereen kan meedoen;
- Fijne leefomgeving: het verbinden van sociale opgaven met ruimtelijke ontwikkelingen.
De uitvoering van sociale voorzieningen en ondersteuning ligt in belangrijke mate bij gemeenten en maatschappelijke organisaties. De provincie draagt bij door samenwerking te stimuleren, kennis te delen, ontwikkelingen te monitoren en bovenlokale vraagstukken te agenderen, vooral waar groei en draagkracht uit balans dreigen te raken.
Juridische context en rol van de provincie
Een vitale samenleving is primair een gemeentelijke verantwoordelijkheid. De provincie Flevoland heeft hierin geen uitvoerende taak, maar vervult een kaderstellende, ondersteunende en verbindende rol. Voor zover de inzet op sociaal-maatschappelijke uitdagingen niet raken aan wettelijke taken, wordt de rol gekenmerkt door de vraag ‘Waar kan de provincie bij helpen?’
De provincie stelt zich ondersteunend en aanvullend op bij de rollen en taken van gemeenten, maatschappelijke organisaties en inzet van inwoners. De provincie neemt daarbij niet de rol van gemeenten over. Gemeenten blijven verantwoordelijk voor het lokale sociale beleid en de uitvoering daarvan. De provincie draagt bij door te verbinden, te ondersteunen en richting te geven. De provinciale rol bestaat onder meer uit:
- Het verbinden van sociale opgaven met ruimtelijke en economische ontwikkelingen;
- Het ondersteunen van gemeenten bij bovenlokale vraagstukken;
- Het faciliteren van samenwerking tussen overheden en maatschappelijke partijen;
- En het benutten van monitoring en onderzoek om ontwikkelingen inzichtelijk te maken.
Binnen de aankomende Wet Versterking Regie Volkshuisvesting krijgt de provincie daarnaast een expliciete rol bij het opstellen van een provinciaal Volkshuisvestingsprogramma. Daarmee draagt zij bij aan regionale afstemming over woningbouw voor verschillende doelgroepen, in samenhang met leefbaarheid en voorzieningen.
Betrokkenen
Bij het thema samenleving zijn verschillende partijen betrokken, waaronder de zes Flevolandse gemeenten, de provinciale uitvoeringsorganisatie Flever, zorg‑ en welzijnsorganisaties, onderwijs‑ en kennisinstellingen, woningcorporaties, inwoners en initiatiefnemers en het Rijk en andere overheden. Samenwerking tussen deze partijen is noodzakelijk om sociale vraagstukken in samenhang te benaderen.
Financieel kader
De inzet op het thema samenleving wordt gefinancierd via bestaande provinciale programma’s en middelen. Daarnaast spelen rijksmiddelen en specifieke programma’s een belangrijke rol bij de uitvoering op lokaal niveau.
Feiten, cijfers en bronnen
De ontwikkeling van de leefbaarheid en de sociale situatie in Flevoland wordt gevolgd via verschillende monitors en onderzoeken. Deze instrumenten bieden inzicht in trends en regionale verschillen en vormen de feitelijke basis voor beleid en samenwerking.
Inwonerspeiling Brede Welvaart Flevoland..
Startnotitie Sociale Agenda Flevoland
Ontwerp‑Omgevingsvisie Flevoland 2050 – Blik op de toekomst
Laatste update: Juni 2026